Het tijdperk-Orbán is voorbij. De Hongaarse oppositieleider Péter Magyar heeft zondag de parlementsverkiezingen in Hongarije gewonnen en daarmee een einde gemaakt aan zestien jaar regering van premier Viktor Orbán. Volgens Duitse media behaalt zijn partij een tweederdemeerderheid in het parlement.
Orbán erkende zondagavond zijn nederlaag en feliciteerde de winnende partij. In Boedapest verzamelden tienduizenden aanhangers van Magyar zich op straat om de uitslag te vieren. Magyar zelf sprak in zijn overwinningsspeech van een “bevrijd Hongarije”.
Andere koers richting EU en NAVO
De nieuwe premier kondigde direct een koerswijziging aan. “Hongarije zal opnieuw een sterke bondgenoot zijn binnen de Europese Unie en de NAVO,” zei Magyar. Onder Orbán raakte Hongarije in de Europese Unie geïsoleerd, onder meer door blokkades van EU-steun aan Oekraïne en spanningen rond rechtsstaat en persvrijheid.
De reacties uit het buitenland waren navenant verdeeld. EU-leiders en de regering in Kyiv reageerden uitgesproken verheugd. De Oekraïense president Zelenski liet weten Hongarije weer als bondgenoot te zien en Oekraïne trok zelfs zijn reiswaarschuwing voor het buurland in. De Amerikaanse en Russische regering hielden zich opvallend stil.
Verzet binnen rechts Europa
Niet iedereen in Europa was tevreden. De Franse oppositieleider Marine Le Pen klaagde over “de tevredenheid van de Europese Commissie” over Orbáns nederlaag. Voor de radicaal-rechtse beweging in Europa was Orbán jarenlang het boegbeeld van een eurosceptische, anti-immigratielijn.
Grondwet: maximaal twee termijnen
Een dag na zijn overwinning heeft Magyar al een eerste grondwetswijziging aangekondigd: premiers mogen volgens zijn plan nog maximaal twee termijnen aanblijven. De maatregel is duidelijk bedoeld om een nieuwe langdurige machtsconcentratie, zoals onder Orban, onmogelijk te maken. Orban was zestien jaar onafgebroken premier.
Rusland en Europa zoeken toenadering
Met het vertrek van Orban zetten zowel Rusland als Europa nieuwe stappen richting Boedapest. In Brussel wordt gesproken over het geleidelijk weer volwaardig aansluiten van Hongarije bij gezamenlijke beslissingen over Oekraine-steun, iets wat onder Orban vaak blokkeerde. Tegelijk houden Europese diplomaten er rekening mee dat Moskou zal proberen de nieuwe Hongaarse regering in een vroeg stadium aan zich te binden, bijvoorbeeld via energieleveranties en economische concessies.
Magyar zelf herhaalt dat Hongarije onder zijn leiding “een sterke bondgenoot binnen de EU en de NAVO” is. Dat sluit samenwerking met Rusland op specifieke dossiers niet uit, maar de rode lijnen zullen volgens hem in Brussel liggen.